Leestekens

Categorie: Taal & spelling Laatst bijgewerkt: maandag 17 april 2017

Welkom op de pagina over leestekens!

Bovenaan deze pagina staat een uitleg over het gebruik van leestekens. Daaronder vind je oefeningen met leestekens. We raden je aan om eerst de uitleg door te lezen en daarna te gaan oefenen. Als je het al snapt kun je ook direct gaan oefenen.

Banner leestekens
Bron afbeelding vraagteken: https://pixabay.com/nl/vraag-mark-vraagteken-verrassing-423604/ (foto gemaakt door: guilaine, onder Creative Commons licentie); bron afbeelding uitroepteken: https://pixabay.com/nl/uitroepteken-zaak-aanvragen-reactie-507768/ (foto gemaakt door: geralt, onder Creative Commons licentie)

 

UITLEG:

Leestekens zijn tekens die in een tekst worden gebruikt om te zorgen dat je de tekst beter kunt lezen. Soms geven leestekens aan hoe je een woord moet uitspreken. Je spreekt bijvoorbeeld het woord hé [hee] anders uit dan het woord hè.

 

Welke leestekens zijn er en wanneer gebruik je ze?

  • Een punt ( . ) gebruik je aan het einde van een zin en in sommige afkortingen. Als je de punt aan het einde van een zin gebruikt komt daarna een spatie. Voor de punt komt geen spatie. De nieuwe zin begin je met een hoofdletter. Als de zin eindigt met een afkorting die eindigt met een punt (zoals 'enz.') komt daarna geen extra punt. Voorbeelden:
    • Ik ga meestal met de fiets naar school. Als het regent word ik soms met de auto naar school gebracht.
    • Ik speel graag buiten met klasgenoten.
    • a.s. (= aanstaande)
    • bijv. (= bijvoorbeeld)

 

  • Een vraagteken ( ? ) gebruik je bij vraagzinnen. Je plaats het vraagteken aan het eind van de zin. Na het vraagteken komt een spatie. Voor het vraagteken komt geen spatie. De nieuwe zin begin je met hoofdletter. Voorbeelden:
    • Waarom ga je vaak met de auto naar school? Lopen of fietsen is namelijk veel gezonder.
    • In welke plaats woon je?

 

  • Een uitroepteken ( ! ) gebruik je als iets wordt geroepen. Ook bij emoties (zoals woede, angst en verbazing) kun je een uitroepteken gebruiken. Bij waarschuwingen gebruik je meestal ook een uitroepteken. Bij zinnen in de gebiedende wijs gebruik je ook een uitroepteken. Na het uitroepteken komt een spatie. Voor het uitroepteken komt geen spatie. De nieuwe zin begin je met hoofdletter. Voorbeelden:
    • Pas op! De vloer in de toiletten is glad.
    • Hé, kijk uit!
    • "Ik ben buiten!"

 

  • Een komma ( , ) is één van de lastigste leestekens om te gebruiken. Je gebruikt bijvoorbeeld een komma in opsommingen (er komt geen komma voor het woord 'en'). Je gebruikt ook een komma aan het einde van een aanhef (boven een e-mail of brief). Als je extra informatie geeft in een zin (en die informatie weggelaten kan worden) zet je die informatie tussen komma's. Daarnaast plaats je altijd een komma voor de woorden 'omdat', 'want' en 'zodat'. Voorbeelden:
    • Ik ga morgen met de trein naar Rotterdam, Den Haag en Leiden.
    • Beste Jan,
    • Hallo Iris,
    • Ik wil graag op stedentrip naar Berlijn, de hoofdstad van Duitsland, omdat mij dat een mooie stad lijkt. ('de hoofdstad van Duitsland' is extra informatie en kun je weglaten, daarom plaats je dit tussen komma's).
    • Ik heb een goed cijfer gehaald voor mijn toets, omdat ik heel goed geleerd had.

 

  • Een dubbele punt ( : )gebruik je voor een opsomming, uitleg/verklaring of citaat. Het woord na de dubbele punt begint meestal niet met een hoofdletter, behalve als het gaat om een citaat van een volledige zin of als het een woord is dat standaard met een hoofdletter wordt geschreven (zoals een naam). Voorbeelden:
    • Ik heb vanmorgen de volgende vakken: rekenen, taal, aardrijkskunde en muziek.
    • Ik ben op vakantie geweest naar: Frankrijk, Duitsland en Zwitserland.
    • Ik kon vandaag niet op de fiets naar school: ik had een lekke band.
    • De meester zei: "Rekenen en taal zijn de belangrijkste vakken op de basisschool."

 

  • Een puntkomma ( ; ) is een leesteken dat weinig gebruikt wordt. In België wordt een puntkomma ook wel kommapunt genoemd. Het woord na de puntkomma begint niet met een hoofdletter (behalve als het gaat om een woord dat standaard met een hoofdletter wordt geschreven, zoals een naam). Vaak komt de puntkomma in plaats van een woord als 'en', 'maar' of 'of'. Voorbeeld:
    • We gingen na twaalf uur naar bed; we waren er laat weer van de musical.

 

  • Aanhalingstekens ( 'citaat' / "citaat" ) worden gebruikt om een citaat aan te geven. Ze worden ook voor andere zaken gebruikt, bijvoorbeeld om een zelfbedacht woord aan te geven of om aan te geven dat je juist het tegenovergestelde bedoelt. Je hebt dubbele aanhalingstekens en enkele aanhalingstekens. Om één woord of één zin plaats je altijd dezelfde soort aanhalingstekens. Voorbeeld:
    • Jan zegt: "Ik woon al mijn hele leven in Amsterdam."

 

  • Haakjes ( ( ) ) worden gebruikt om onbelangrijke informatie tussen te plaatsen of om extra informatie over iets te geven. Je hebt het haakje openen en het haakje sluiten. Voorbeelden:
    • Amsterdam (de hoofdstad van Nederland) is een stad in de provincie Noord-Holland.
    • Het woord na een komma begint niet met een hoofdletter (behalve als het gaat om een woord dat standaard met een hoofdletter wordt geschreven, zoals een naam).
    • De toets gaat aanstaande maandag niet door (de leraren hebben dan een vergadering).

 

  • Een schuine streep ( / ) wordt onder andere gebruikt om een keuzemogelijkheid aan te geven. Ook wordt de schuine streep gebruikt in sommige afkortingen. De schuine streep wordt in computertaal slash genoemd. Voorbeeld:
    • Een schoolweek duurt van maandag t/m vrijdag.

 

  • Accenten ( ë, é, è ) zijn eigenlijk geen leestekens, maar we zullen ze toch kort noemen. Je kunt een trema gebruiken om aan te geven dat er een nieuwe klank begint bij de letter waar de trema op staat (kopiëren [kopi-eren]). Je gebruikt alleen een trema als je het woord verkeerd kunt uitspreken. Op sommige woorden staat een accent. Dit zie je vaak bij woorden die we uit het Frans hebben overgenomen. In de introductietekst las je al dat je hé [hee] (lange e) anders uitspreekt dan hè (korte e). Een accent naar rechts (accent aigu) zorgt dus voor een lange klank en een accent naar links (accent grave) voor een korte klank. Als je het hebt over het getal 1 schrijf je dit als 'één'. Gaat het over het lidwoord 'een', dan schrijf je het zonder accenten. Voorbeelden:
    • Wil je het verslag voor mij kopiëren?
    • Mijn moeder doet de financiële administratie bij een groot bedrijf.
    • Het café is nu nog gesloten.
    • Hè?
    • Ik hoef maar één bolletje ijs.

 

OEFENINGEN:

De makkelijkste oefeningen staan bovenaan deze pagina. De moeilijkste oefeningen staan onderaan deze pagina. Bij elke oefening staat voor welke groep deze bedoeld is.

 

  • Oefening 1 (vooral bedoeld voor groep 4, groep 5, groep 6 en groep 7)
  • Oefening 2 (vooral bedoeld voor groep 5, groep 6 en groep 7)
  • Oefening 3 (vooral bedoeld voor groep 5, groep 6 en groep 7)
  • Oefening 5 (vooral bedoeld voor groep 5, groep 6 en groep 7)
  • Oefening 6 (vooral bedoeld voor groep 5, groep 6 en groep 7)
  • Oefening 7 (vooral bedoeld voor groep 7 en groep 8)

Typ de zinnen over en plaats punten, vraagtekens, komma's, uitroeptekens, dubbele punten en aanhalingstekens waar dat nodig is. Kijk ook goed welke woorden je met een hoofdletter moet schrijven.

Uitleg: Typ de zinnen over en plaats de leestekens op de goede plek. Je moet ook goed opletten welke woorden je met een kleine letter schrijf en welke woorden je met een hoofdletter schrijft. Als je niet weet hoe je de zin moet schrijven klik je op [tip]. Als je alles hebt ingevuld klik je op [controleer] om te kijken of je het goed hebt gedaan.

 

Vul in het lege vakje aan het einde van de zin een punt, vraagteken of uitroepteken in.

Uitleg: Vul de goede leestekens (punt, vraagteken of uitroepteken) in en klik daarna op [antwoord controleren]. Met behulp van [TAB] kun je telkens naar de volgende vraag gaan.

 

Je leest een verhaal over schaatsen, maar de leestekens missen. Die moet jij invullen!

Uitleg: Vul de goede leestekens in en klik daarna op de knop [controleer] om je antwoorden te controleren.

 

Beantwoord de meerkeuzevragen.

Uitleg: Je krijgt meerkeuzevragen en je moet telkens kiezen of er iets veranderd moet worden of dat de zin goed geschreven is. Let goed op de leestekens! Klik de goede antwoorden aan. Je kunt daarna met de knop [=>] naar de volgende vraag. Je kunt ook alle vragen tonen met de knop [Laat alle vragen zien] (rechts bovenin).

 

Vul de goede leestekens in. Kies uit: punt, vraagteken, uitroepteken en komma. Als je denkt dat er geen leesteken hoeft vul je een X in. 

Uitleg: Vul de goede leestekens in (punt, vraagteken, uitroepteken of komma). Klik aan het eind op [antwoord controleren].

 

Vul de goede leestekens in. Kies uit: punt, vraagteken, uitroepteken, komma en dubbele punt. Als je denkt dat er geen leesteken hoeft vul je een X in. 

Uitleg: Vul de goede leestekens in (punt, vraagteken, uitroepteken, komma of dubbele punt). Klik aan het eind op [antwoord controleren].

 

Vragen, tips en opmerkingen horen we graag! Neem contact met ons op of laat hieronder een reactie achter.

Hits: 63563

Reacties  

# Biem 09-05-2017 10:00
:p
Antwoorden
# anna 19-04-2017 20:59
beste oefenplein, ik ben van de inspectie Controle en ik zag dat het controleren niet deed kunt jullie er snel mogelijk iets aan doen dat zou ik super fijn vinden. ik zou het dan ook graag fijn vinden als jullie eerst controleren of hij doet en daarna pas echt op site te zetten.

Vul de goede leestekens in (oefening 9) (vooral bedoeld voor groep 8)
Vul de goede leestekens in (oefening 10) (vooral bedoeld voor groep 8) het is trouwens bij deze twee. :(
Antwoorden
# anna 19-04-2017 21:00
88 klopt hellemaal
Antwoorden
# anna 19-04-2017 21:02
ik vind het leuk om je naam na te doen hahahahahahahah a :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: daarom doe ik dat
Antwoorden
# Oefenplein 19-04-2017 21:08
Het is niet toegestaan om berichten onder vier verschillende namen te plaatsen. Ook houden we niet van raar taalgebruik :-? Als je je niet aan de regels houdt kunnen we je blokkeren.
Antwoorden
# Oefenplein 19-04-2017 21:05
Hoi Anna,

Zou je je berichten allemaal onder dezelfde naam willen plaatsen? Alvast bedankt!

Wij controleren altijd uitgebreid of een oefening het doet voor we hem online zetten. De betreffende oefeningen doen het bij mij als ik ze in Google Chrome maak. In Internet Explorer zijn er wel problemen. Welke browser gebruik jij?

We zijn bezig met het ontwikkelen van eigen oefeningen, daarmee zijn dit soort problemen (hopelijk) voorbij ;) 8)
Antwoorden
# anna 19-04-2017 20:53
hij controleert niet :oops: :oops: :oops: :oops: :oops: :oops: :oops: :oops: :oops: :oops: :oops: :oops: :oops:
Antwoorden
# Oefenplein 19-04-2017 20:58
Hoi Anna,

Bedankt voor je reactie! Vervelend dat het niet werkt. Bij welke oefening gaat het fout (naam en/of link)? Soms helpt het om een andere browser te gebruiken (bijv. Google Chrome of Internet Explorer).
Antwoorden
# Hallo! 10-04-2017 08:56
Hallo!
Antwoorden
# Hallo! 10-04-2017 08:57
Hallo!
Antwoorden
# Hallo! 10-04-2017 08:58
Hallo!
Antwoorden
# Oefenplein 10-04-2017 10:14
Goedemorgen! Veel plezier op onze website.
Antwoorden
# Yvonne 25-03-2017 20:56
Bij de laatste oefeningen: 1 t/m 10 (vul de goede leestekens in) lukt het niet om de antwoorden de controleren. Er gebeurt niets.
Antwoorden
# Oefenplein 26-03-2017 15:06
Bedankt voor het melden! Bij mij ontstaan er inderdaad bij Internet Explorer ook problemen met nakijken. Bij Google Chrome werkt het bij mij wel. Misschien kun je een andere browser proberen?
Antwoorden
# anoniem 20-03-2017 18:16
:( Ik vind het heel raar ik had alles goed maar hij zegt dat ik alles fout had echt raar mijn moeder heeft er ook naar gekeken wat ik fout dee maar ik dee niks fout.
Antwoorden
# anoniem 20-03-2017 18:17
ps bij oefening 7 van groep 7 en 8
Antwoorden
# Oefenplein 20-03-2017 19:06
Wat raar zeg. Gaat het om oefening 7 bovenaan deze pagina of oefening 7 onderaan deze pagina? Wij hebben beide oefeningen bekeken, maar bij ons gaat het gewoon goed. Misschien kun je een andere browser gebruiken (internet explorer, google chrome etc.)? Gaat het bij bijvoorbeeld oefening 6 wel goed?

We ontvangen graag wat meer informatie, bijvoorbeeld welke browser je gebruikt en wat er precies fout gaat. Dat mag ook via oefenplein.nl/c ontact. Alvast bedankt!
Antwoorden
# superman 14-01-2017 20:20
:* :* :* :* :* :* :-x :-x :-x :-x :p :p :roll: :roll: :D :lol: :) ;) 8) :| :* :oops: :( :oops: :\'( :o :-? :-? :-x :zzz :p :roll: :sigh: :p :roll:
Antwoorden
# anoniem persoon 26-09-2016 14:51
Bedankt voor de informatie! :)
Antwoorden
# Oefenplein 26-09-2016 14:56
Graag gedaan! Als je vragen hebt over het gebruiken van leestekens of over iets anders horen we het graag!
Antwoorden
# siema 12-09-2016 20:04
het is niet heel goed kan beter met echte vragen :| :* :\'( :-? :zzz :sigh:
Antwoorden
# Oefenplein 12-09-2016 22:05
Kun je uitleggen wat je precies bedoelt? Dat mag eventueel ook via oefenplein.nl/c ontact. We horen het graag, zodat we de site verder kunnen verbeteren.
Antwoorden
# waarom ook niet 06-06-2016 18:11
ik kan niet nakijken :| wat moet ik nu doen?? :(
Antwoorden
# Oefenplein 06-06-2016 21:15
Kun je aangeven om welke oefening het gaat? (graag de titel en de link)

In de uitleg bij de oefeningen staat vaak hoe je de oefening laat nakijken. Deze pagina is eind mei nog geüpdatet. Toen waren er geen nakijkproblemen.

We horen graag je reactie. Dat mag ook via de e-mail (Oefenplein.nl/ contact).
Antwoorden
# lol 25-05-2016 11:57
swag
Antwoorden
# lol 14-04-2016 11:56
:lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: :lol:
Antwoorden
# abigail 26-02-2016 22:51
:\'( waarom 1 goed toen ik op hint drukte was de zelfde wat ik invullde jullie moeten waarom eigelijk ? ik had alles goed maar jullie zegen dat ik bijna alles fout hebt :oops: :-x
Antwoorden
# mama van abigail 26-02-2016 23:02
:lol: je had de punt vergeten je had spatie gedaan van de vraagteken daarom abigail anders had je het wel goed sorry maar dat moet je echt weten begrepen ;)
Antwoorden
# Oefenplein 27-02-2016 16:49
Ik hoop dat je snapt wat er fout ging. Als je er niet uit komt zeg dan even om welke oefening het gaat!
Antwoorden
# mama van abigail 13-02-2017 10:43
:lol: je bent gewoon slecht
Antwoorden
# anoniem 10-12-2015 10:42
Bij mij doet ie het niet :p
doe wat!!!!
Antwoorden
# Oefenplein 12-12-2015 19:07
Welke oefening doet het niet bij jou?
Antwoorden
# Iemand 01-02-2015 15:41
Bij 1 oefening zei hij dat ik alles fout had, toen ik op de hint klikte stond er precies hetzelfde als dat ik had ingevuld. Hoe kan dat? :o
Antwoorden
# Oefenplein 22-02-2015 12:12
Ik heb alle oefeningen een keer geprobeerd nu, maar bij mij werkt alles. Om welke oefening gaat het?
Antwoorden
# bruh 12-04-2016 10:48
:D :lol: :| :| :* :* :( :( :-? :-? :zzz :zzz
Antwoorden
# salma 22-04-2015 20:52
Het is wel een goed oefening ,maar het is wel te saai dat wel ik geef je dit :-? poppetje
Antwoorden
# lol 07-03-2016 11:04
doe gewoon kopieeren en dan plakken simpel
Antwoorden
# salma 22-04-2015 20:55
Dat had ik ook alles had ik goed, maar ze zeggen fout.Hoe kan dat? Denk je, vraag ik me af. Het is gewoon raar je hebt alles goed en ze zeggen alles is fout ik geloof dat niet misschien iemand wel ik niet. Degene die dit heeft ontstaan let er op!
Antwoorden
# Oefenplein 27-04-2015 19:34
Salma, geef even aan om welke oefening het gaat. Bij de vorige controle is mij niks raars opgevallen.
Antwoorden